လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ ခန္႔မွ ေတာင္ငူဘုရင္
မင္းႀကီးညိဳ တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ သမိုင္းဝင္က်ံ ဳ းႏွင့္
ၿမိဳ႕တြင္းကန္ေတာ္ ျဖစ္သည္။ ျမိဳ႕ရိုးတစ္ဘက္လွ်င္
၁ မိုင္ႏွင့္ ၂ ဖာလံုရွိ၍ ေလးဘက္ေလးတန္စုစုေပါင္း
အရွည္ ၅ မိုင္တိတိရွိသည္။ သမို္င္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ
ျမိဳ႕ရိုးတစ္ဘက္လွ်င္ အလ်ား ၁၈ လက္မ အနံ ၉ လက္မ
ထု ၃ လက္မ ရွိ အုတ္ခ်ပ္ေရ ၄၂၅ သိန္း ၇ ေသာင္း
၉ ေထာင္ေက်ာ္ျဖင့္ေဆာက္လုပ္ကာ ၿမိဳ႕ရိုးႀကီးမွာ
ႀကီးမားခိုင္ခံ့ၿပီး အျမင့္ေပ ၃၀ ခန္႔ရွိကာ စစ္ျမင္းရထား
၃ စင္းယွဥ္ေမာင္းႏိုင္သည္ ဟု သိရသည္။
( ၿမိဳ႕ရိုးပ်က္စီး ) ၿမိဳ႕ရိုးအၾကြင္းက်န္ ထုထည္ႀကီးမ်ားကို
ကိုလိုနီေခတ္ကာလထိ ေတြ႔ရွိရေသးၿပီး ၿဗိတိသွ်
အစိုးရမွ တူးၿဖိဳဖ်က္ဆီး၍ရထားလမ္း၊ ကားလမ္းမ်ား
ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ဂ်ပန္ေခတ္ မဟာမိတ္တုိ႔
အ၀င္တြင္ ၿမိဳ႔ေပၚက်ဲခ်ေသာ တန္ဗံုးၾကီးမ်ားေၾကာင့္
ပ်က္စီးခဲ့ရသည္မ်ားလည္း ရိွေၾကာင္း သိရသည္။
ဒုတိယျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္း၏ အထင္ကရက်ံ ဳးေတာ္
တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းႏွင့္ တိုင္းတစ္ပါး သမိုင္းဝင္
တိုက္ပြဲ ေပါင္းမ်ားစြာကိုလည္း ျဖတ္သန္း ၾကံဳေတြ႔
ခဲ့သည့္ သမိုင္းတန္ဘိုးႀကီးမားေသာက်ံ ဳးေတာ္တစ္ခု
လည္း ျဖစ္သည္။
ယခု ျမင္ရေသာ က်ံ ဳးအျပင္ နန္းေတာ္ကို ဝိုင္းရံ၍
တည္ေဆာက္ထားေသာ အတြင္းက်ံ ဳးတစ္ထပ္
ရွိေသးၿပီး အတြင္းက်ံ ဳးမွာ လူေနတိုက္တာ ရပ္ကြက္မ်ား
ဖံုးလႊမ္းသြားမႈေၾကာင့္တိမ္ေကာပေပ်ာက္သြားခဲ့ကာ
က်ံ ဳးႏွစ္ထပ္အျပင္ ထပ္မံ၍ အတြင္းၿမိဳ႕ရိုးတစ္ထပ္ရွိကာ
ေကတုမတီၿမိဳ႔မွာ က်ံ ဳးႏွစ္ထပ္ ျမိဳ႕ရိုးႏွစ္ထပ္ ကာရံခဲ့ျခင္း
ျဖစ္သည္။
{ ေကတုမတီ }
ေကတု = ေအာင္လံတံခြန္
မတီ = ပိုင္ဆိုင္ျပည့္စံုျခင္း
ေအာင္လံတံခြန္ကို ပိုင္ဆိုင္လႊင့္ထူႏိုင္ေသာ ျမိဳ႕ဟု
အဓိပၸါယ္ရေလသည္။ လက္ရွိေတြ႔ျမင္ရေသာ က်ံ ဳးမွာ
ယိုးဒယားဘုရင္ ျဗနရဇ္ မွ အင္အားမ်ားစြာျဖင့္ တစ္ႀကိမ္
လာေရာက္ ဝန္းရံတိုက္ခိုက္ဖူးၿပီး က်ံ ဳးေရ နက္က်ယ္၍
အလြယ္တကူ ခ်ဥ္းကပ္မရပဲ ၿမိဳ႕ကို ေကာင္းစြာ အကာ
အကြယ္ ေပးခဲ့သည့္ သမိုင္း၀င္က်ံဳးျဖစ္သည္။
